کد خبر: 16296تاریخ انتشار : 19:23:58 - چهارشنبه 9 سپتامبر 2020

یادداشتی به قلم سرهنگ ساداتی/ نزاع و درگیری و عوامل پدید آورنده آن 

سرهنگ سیدجعفر ساداتی / معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی استان مازندران : جامعه شناسان و آسيب شناسان اجتماعي عمده ترين آسيبهاي اجتماعي در جامعه امروز ايران را چنين برشمرده اند؛ اعتياد، روسپيگري، نزاع و درگيري، سرقت، قتل، خودکشي، فرار، تکدي گري و جرائم مالي. از اين رو اينگونه آسيب ها در نظر آسيب شناسان اجتماعي داراي […]

یادداشتی به قلم سرهنگ ساداتی/ نزاع و درگیری و عوامل پدید آورنده آن 

سرهنگ سیدجعفر ساداتی / معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی استان مازندران : جامعه شناسان و آسيب شناسان اجتماعي عمده ترين آسيبهاي اجتماعي در جامعه امروز ايران را چنين برشمرده اند؛ اعتياد، روسپيگري، نزاع و درگيري، سرقت، قتل، خودکشي، فرار، تکدي گري و جرائم مالي. از اين رو اينگونه آسيب ها در نظر آسيب شناسان اجتماعي داراي اهميت و اولويت در مطالعه و پژوهش و اقدام اجتماعي قرار دارد.

نزاع نوعي بي نظمي در روابط اجتماعي ميان افراد و گروهها مي باشد که يکي از مهمترين مسائل محسوب مي شود اين مسأله پيامدهاي اجتماعي گوناگوني را در برداشته که از مهمترين آنها مي توان به کاهش ابعاد گوناگون امنيت در جامعه ها اشاره نمود.

نزاع هاي خياباني: دعواهايي که گاه علاوه برناسزا گفتن و داد و فرياد طرفين، به زد و خورد هم منجر شده است. نزاع هايي که در جامعه با توجه به شرايط اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي آن جامعه ها اتفاق مي افتد و ميزان زياد بودن يا کم بودن آن در گرو عوامل مختلفي است. افزايش فقر، بيکاري و تورم از جمله عوامل مهم در رشد جرائم و نزاع ها به شمار مي رود.

پديده نزاع و درگيري در جامعه از آن دسته آسيب هايي است که با ايجاد اخلال در روابط اجتماعي فضايي آکنده از بغض، کينه و دشمني را در ميان افراد به وجود مي آورد که اين امر با زمينه سازي براي ايجاد نزاع و تنش هاي بعدي جامعه را از نظر مادي و معنوي متضرر مي سازد. اين پديده در کشور ما که داراي بافت جمعيتي چند قوميتي مي باشد به عنوان پديده اي مسأله ساز ظاهر مي شود.

پديده نزاع هاي فردي در مناطقي از کشور که به شدت متأثر از ارزشهاي سنتي و طايفه اي خود مي باشند و گرايش پايبندي کمتري نسبت به قانون دارند. از سوي ديگر متاسفانه هنوز خشونت و نزاع از جمله موضوعاتي است که در فرهنگ بعضي از هموطنان، شاخص قدرت و يا دفاع از منزلت اجتماعي و فرهنگي و حيثيت خانوادگي محسوب مي شود.

نزاع و درگيري بطور کلي و يا جزيي همواره يکي از مسايل و معضلات مخل نظم و امنيت اجتماعي محسوب شده و به عنوان يک جرم اجتماعي ستيزه جويانه قلمداد شده است.

نزاع ها قطعاً پيامدهاي عميقي در نظم عمومي، گسترش جرائم و کاهش احساس امنيت عمومي، اقتصادي، گردشگري و همچنين تحميل هزينه هاي هنگفت مديريتي، امنيتي، انتظامي را در برداشته و خواهد داشت.

اولين عواملي که تأثيرات آن بر جرم نزاع مورد مطالعه، تجزيه و تحليل مي شود بحث عوامل اجتماعي است. اصولا اين عوامل شامل تمام اوضاع و احوال و مقتضيات عمومي يک اجتماع است که بر روي تمام افراد آن جامعه اثر مشترکي دارد. جرم شناسان عواملي از قبيل مشکلات تربيتي و عامل خانوادگي، تبعيضات اجتماعي و ضعف نهادهاي حاکميتي و قضايي و بي عدالتي و… را در زمره عوامل اجتمــاعي عنوان مي کنند

عامل اجتماعی (کم سوادی)

با توجه به اينکه امروزه، امر سواد و کسب علم و دانش از نيازهاي عمده بشري محسوب مي شود و حتي افرادي را که تحصيلات دانشگاهي و آگاهي کافي از علوم پيشرفته ارتباطاتي ندارند به نوعي بي سواد تلقي مي شوند، تصور وجود شهروندي که حتي سواد خواندن و نوشتن هم ندارد امروزه امري نامانوس به نظر مي رسد.

همانطور که در زندگي شهري ارائه امکانات تحصيلي از جمله ايجاد مدارس در مقاطع مختلف تحصيلي، از اهميت بالايي برخوردار مي باشد مسلماً ارائه اين امکانات براي مناطق روستايي علي الخصوص براي فرزندان و کودکان اين قشر نيز ضروري به نظر مي رسد.

تحقيقات بعمل آمده از وضعيت سواد و امکانات لازمه در اين زمينه در مناطق مورد مطالعه، نشانگر اينست که اين موضوع مهم در اين مناطق جدي گرفته نشده، کمااينکه بسياري از کودکان و فرزندان روستا بدليل نبود مدرسه در محل زندگي خود و پيمودن مسافت هاي طولاني جهت رفتن به مدارس دور از محل زندگي خود جهت کسب سواد و علم و دانش و مشکلات اين چنيني اقدام به ترک تحصيل کـرده و به فعاليت هاي دامپروري و کشاورزي مشغول شده اند.

عامل کم سوادي نيز جزئي از عوامل دخيل در ارتکاب هر جرم نزاع بوده است چراکه کسب علم و داشتن آگاهي و آشنايي با شرايط جامعه و حق و حقوق ديگر افراد جامعه، مسلما در رعايت حقوق ديگران بسيار مؤثر است که متأسفانه فرد کم سواد محروم از اين مزاياست البته اين به معني انکار فرهنگ و رسم و رسوم زندگي که نسبت به ساير افراد جامعه، حس نوعدوستي دارد نيست بلکه منظور ارائه آثار و تبعات مثبت علم و سواد است که مي تواند کارسازتر باشد.

اهم راهکارها جهت رفع بي سوادي بعنوان عامل موثر در نزاع مي تواند به شرح ذيل باشد:

۱) ايجاد مدارس در کليه روستاهاي دور افتاده استان حتي به صورت چادرنشيني تا مقطع ابتدائي جهت رفع مشکل بي سوادي.

۲) حمايت مادي و معنوي از آموزگاران مناطق محروم، تا مجبور به ترک محل خدمت خود نشوند.

۳) گسترش و ترويج کتاب، کتابخانه و مجله و نشريه در شهرها و روستا هاي با جمعيت بالا

عوامل اقتصادي(بیکاری و فقر)

در اين مبحث به عوامل اقتصادي پرداخته مي شود که از جمله آن فقر و بيکاري است. گرچه فقر در بعضي کتب جـرم شناسي به عنوان عامل اجتمــاعي هم مطـرح است اما به دليل ارتبـاط اين پديده با فعاليت هاي اقتصادي و درآمد افراد جامعه بهتر آن است که به عنوان عامل اقتصادي مد نظر باشد و لذا در اين مبحث، تأثيراتي که نحوه کسب درآمد و فعاليت هاي اقتصادي و لوازم آن بر رفتارهاي افراد جامعه دارد مد نظر خواهد بود.

پديده فقر و مشکلات مالي و کمي يا فقدان درآمد کافي، به عنوان يک پديده اي اقتصادي امروزه در تمام نقاط جهان موضوعي آشنا و مبتلابه است و از دغدغه هاي اساسي دولتمردان و شهروندان جوامع مختلف به حساب مي آيد. طوري که جهت دفع اين عامل برنامه ها و نظريات مختلف اقتصادي و اجتماعي مطرح مي شود. البته فراموش نشود که فقر و کمبود فقط به فقر اقتصادي محدود نمي شود چرا که نبود اطلاعات و ارتباطات گسترده با اطرافيان در اجتماع و عدم مطابقت با فرهنگ عام جامعه، موجب بروز فقر فرهنگي و ساير کمبودها هم مي گردد ولي در اين قسمت فقط تاثير فقر اقتصادي مد نظر خواهد بود و موارد مربوط به فرهنگ و کمبودهاي موجود در اين عرصه در مبحث سوم و با عنوان عوامل فرهنگي مورد بررسي قرار مي گيرد.

لذا پديده فقر نه تنها در تمامي نقاط جامعه قابل رويت مي باشد در زندگي افراد هم اين موضوع و اثرات آن در شکل گيري جرايم هيچ جاي انکار ندارد

پیشنهاداتی در این خصوص به شرح ذیل مطرح می گردد.

توجه مسئولین استان در جهت فراهم آوردن زمینه مساعد جهت اشتغال جوانان و کاهش بیکاری

جلوگیری از مهاجرت بی رویه عشایر و روستائیان به شهرها.

جلوگیری از گسترش حاشیه نشینی در اطراف شهرها.

بهبود وضعیت معیشتی و اقتصادی مردم

ایجاد تعاونی ها

کاهش فقر و محرومیت

نگارنده: سرهنگ سیدجعفر ساداتی – معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی استان مازندران