کد خبر: 18072تاریخ انتشار : 10:47:23 - چهارشنبه 10 مارس 2021

گزارشی از درختکاری و رها کردن نهال‌های کاشته شده در مازندران / هوای حوصله ابریست؛ لطفا درخت نکارید

اختصاصی مازنی خبر / مهتاب مظفری سوادکوهی: مراسم افتتاحیه ی ساختمان محیط بانی بود. در یکی از مناطق بالادست جنگلی که خلاء آن سالها در شهرستان احساس می شد. از برگزاری مراسم ساده کرونایی و ساختمان فرسوده ای که در گذشته به عنوان دهیاری استفاده می شد که بگذریم ، آیین درختکاری ، اتفاق خوبی […]

گزارشی از درختکاری و رها کردن نهال‌های کاشته شده در مازندران / هوای حوصله ابریست؛ لطفا درخت نکارید

اختصاصی مازنی خبر / مهتاب مظفری سوادکوهی: مراسم افتتاحیه ی ساختمان محیط بانی بود.
در یکی از مناطق بالادست جنگلی که خلاء آن سالها در شهرستان احساس می شد.
از برگزاری مراسم ساده کرونایی و ساختمان فرسوده ای که در گذشته به عنوان دهیاری استفاده می شد که بگذریم ،
آیین درختکاری ، اتفاق خوبی بود که می توانست قدری از کاستی های موجود بکاهد و خاطره به یاد ماندنی از مراسم آن روز در ذهن مردم محلی باقی بگذارد.
بعد از اتمام سخنرانی ها و قیچی کردن روبان و سلام و صلوات مدیران و اهالی منطقه ، نوبت به کاشت نهال در محوطه محیط بانی رسید تا شیرینی این افتتاحیه با سبز شدن نهال های اهدایی اداره کل منابع طبیعی ، دو چندان شود.
بعد از کاشت چند نهال در حیاط ساختمان محیط بانی و قسمت ورودی و پشت دیوارهای حایل ، چند نفری هم نهال به دست شدند و در برابر لنز دوربین صدا و سیما و نگاه متعجب برخی رسانه ها ، به دل جاده زدند و خوشحال از دیده شدن در رسانه ملی ، نهال های بی زبان را در حاشیه ی تپه ای و سنگلاخی کنار جاده کاشتند.
نهال هایی که قرار بود ، روزی تناور شوند و به جمع جنگلهای هیرکانی بپیوندند.
اما زیر سایه درختان کهن سال بالای سرشان ، سهم کمی از خورشید نصیبشان می شد و سرنوشتی جز خشک شدن در انتظارشان نبود!
شاید تا مناسبتهای سال بعد ، هیچ کس حتی یادش هم نمی ماند که در چنین روزی ، نهالی در این منطقه کاشته شده و نیاز به آبیاری و کوددهی و مراقبت دارد!
البته مشابه این اتفاق بارها در مازندران افتاده و همه ساله در هفته منابع طبیعی و روز درختکاری تکرار می شود.
نهال هایی که به دل زمین سپرده می شوند اما دل مدیران را با خود همراه نمی کنند!
تعداد زیادی از این نهال ها که برخی شان با محیط زیست واقلیم مازندران نیز همخوانی ندارند ، در مناطق نامناسب کشت می شوند و دسترسی و نگهداری از آنها بسیار سخت و هزینه بردار است.
آنهایی هم که خوش شانس ترند و در محدوده شهری و یا داخل بافت روستایی غرس می شوند ، به دلیل کمبود اعتبارات در فرمانداریها ، شهرداری ها و دهیاری ها ، آنگونه که باید رسیدگی و نگهداری نمی شوند و به صورت تدریجی خشک می گردند.
ها و سمن ها به یاری نهال کارانNGO اگرچه در سالهای اخیر
دولتی آمده اند و بخشی از فعالیتهای مراقبتی نهال ها ، چون آبیاری و کوددهی را به عهده گرفته اند، اما به نظر می رسد ، نبود متولی مشخص و ناکافی بودن اعتبارات دولتی ، مانع از اجرای موفق طرح نهال کاری در مازندران شده است.
در سال گذشته طرح دیگری تحت عنوان “میراث ماندگار” و با
هدف احیاء طبیعت شمال ، در دستور کار استانداری مازندران قرار گرفته که قرار شد در گام نخست ،
یک میلیون اصله نهال در حاشیه ی جاده های استان تا پایان اسفند سال جاری کاشته شود و در گام بعدی ، به منظور استقبال از مسافران نوروزی ، عملیات پاکسازی حریم راه‌ها انجام شود.
طرحی که تا امروز با اما و اگرهای فراوانی مواجه شده و انتظار مردم از ترویج فرهنگ درختکاری را آنگونه که باید برآورده نکرده است.

پایگاه اطلاع رسانی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور - استقبال از هفته منابع طبیعی با غرس نهال

میراث ماندگار ، طرحی کارشناسی نشده

یک کارشناس و فعال مسائل زیست محیطی که ریاست اداره حفاظت از محیط زیست قائم شهر را نیز بر عهده دارد ، در این رابطه به مازنی خبر می گوید: درختکاری ، یکی از کهن ترین آیین های باستانی کشور ماست که از هزاران سال قبل در میان مردم مرسوم بوده و سنگ نوشته ها و حکاکی های بسیاری نیز در این زمینه به جای مانده است.
در دین اسلام ، خداوند بر موضوع درختکاری تاکید فراوان داشته ، تا جایی که شکستن شاخه درختان به منزله شکستن بال فرشتگان است!
خداوند در سوره های مختلف قرآن کریم ، مثل سوره تین ، زیتون و انجیر ، بارها به نام درختان قسم یاد نموده است.

بهرام فغانی ، اجرای طرح میراث ماندگار و مازندران پاک را یکی از بهترین طرحهای مشارکتی در استان توصیف نمود و افزود:
این طرح به همت استانداری مازندران و با همکاری اداره کل منابع طبیعی ، جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت از محیط زیست در استان کلید خورد که متاسفانه به دلیل نداشتن دقت لازم ، مطالعه و نگاههای کارشناسی ، آنگونه که باید موفق عمل نکرد.

وی با تاکید بر اینکه در مازندران عرصه های خالی بسیاری برای درختکاری وجود دارد ، اظهار داشت: اولین شرط اجرای این طرح تولید و تکثیر نمونه های جنگلی هیرکانی است. اما در برخی موارد می بینیم که انواع وارداتی مثل اکالیپتوس ، هالونیا ، کاج و درختان سوزنی نیز در بین فرمانداریها ، شهرداری ها و دهیاری ، توزیع می گردد که به هیچ عنوان مورد تایید ما نیست.
کاشت و تکثیر این گونه ها ، علاوه بر افزایش خطر شیوع بیماریهای جنگلی ، به خزانه ژنتیکی جنگلهای شمال کشور نیز آسیب می رساند. نکته دیگر اینکه انتخاب نهال مناسب ، بسته به شرایط محیطی که قرار است در آن پرورش یابد ، بسیار حائز اهمیت است.
به طور مثال درختانی مثل سرو ، درخت آزاد و بلوط ، مناسب فضاهای شهری نیستند و باید در مسیر راهها و جاده های بین شهری کاشته شوند تا از آسیبهایی مثل انتقال تیر برق ، آسفالت معابر و سایر ساخت و سازهای شهری در امان بمانند. به همین اندازه استفاده از درختچه های کوتاه قد و انواع بوته ای برای فضاهای شهری ، پارکها و بلوارها و پیاده روها مناسبند.

درختکاری در مازندران ، متولی ندارد!

فغانی در ادامه یادآور شد: درختکاری رسم بسیار زیبایی است.
اما نگهداری از نهال های کاشته شده از آن مهم تر است.
متاسفانه در سالهای اخیر این کار ، متولی مشخصی نداشته است.
عرصه هایی که تحت حفاظت اداره کل منابع طبیعی بوده و در آنها نهال کاری شده است ، به دقت مورد مراقبت قرار می گیرد.
اما نهال هایی که در فضاهای جاده ای یا بین شهری و روستایی کاشته می شود ، به دلیل نبود اعتبارات کافی و نیروی انسانی ، به حال خود رها شده و به دلیل مسوولیت پذیرنبودن ارگانهای زیربط ، مثل اداره راه ، شهرداری ها و دهیاری ها و …. فقط تعداد کمی از نهال ها به بقای خود ادامه می دهند.

هیچ کدام از نهال های توزیع شده ، وارداتی نیستند!

اما معاون امور جنگلی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران منطقه ساری نظر دیگری دارد.

او در این رابطه به مازنی خبر می گوید:
بیش از ۱۵۰ هزار اصله نهال بومی در بین فرمانداری های ۲۲ شهرستان استان توزیع شده که همه آنها بومی و از نژاد درختان هیرکانی است. این درختان علاوه بر سازگاری با محیط ، در مقابل بیماری ها و آفات درختی نیز بسیار مقاوم هستند و نگهداری از آنها کار ساده ای است.

فتح الله غفاری از تولید ۴۵۰ هزار اصله نهال توسط اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران منطقه ساری خبر داد و تصریح کرد:
از این تعداد نهال تولید شده ، ۱۵۰ هزار اصله نهال ، با هدف توسعه فضای سبز به طرح میراث ماندگار اختصاص یافته و مابقی به صورت رایگان بین شهروندان ، فرمانداری ها و شهرداری های استان توزیع شده که همزمان با هفته درختکاری در مناطق مختلف استان غرس می شوند.

وی در ادامه اظهار داشت:
هیچ کدام از نهال هایی که در هفته منابع طبیعی در مناطق مختلف شهری و روستایی توزیع و کاشته می شوند ، از گونه ی وارداتی نیستند و از نظر شیوع بیماری خطری برای درختان جنگلی ندارند.
گونه های بومی هیرکانی معمولا از عمر طولانی برخوردارند و بیش ازصد سال عمر می کنند.
به همین دلیل بهترین گونه برای کاشت در مناطق شهری و روستایی به شمار می روند.

معاون امور جنگلی منابع طبیعی مازندران ، گسترش فضای سبز در استان را از سیاستهای دولت در دو سال اخیر اعلام نمود و افزود:
اداره کل منابع طبیعی تنها متولی تولید نهال ، اعم از بومی و زراعی است که با صرف هزینه های زیاد این کار را انجام داده ، اما به صورت رایگان در اختیار متقاضیان قرار می دهد.
کار مراقبت از نهال ها در مناطق شهری به عهده فرمانداران ، شهرداری ها و اداره راه و در مناطق روستایی به عهده دهیاری ها و شوراهای اسلامی است.

وی در ادامه تاکید نمود: در حال حاضر مهمترین دغدغه ما ، نگهداری و مراقبت از نهال ها ، بعد ازمرحله کاشت است.

هر نهال یک شماره ثبت مختصات

در همین رابطه ، جلسات متعددی در استانداری برگزار کردیم که طی آن مقرر شد ، فرمانداریها به عنوان مسوول توزیع نهال در شهرستانها ، بر روند کاشت و مراقبت از نهال ها ، نظارت کافی داشته و برای هر نهال شماره ثبت مختصات صادر کنند.
تا ما بدانیم چه تعداد از نهال ها رشد کرده و چه تعداد خشک شده اند.

فتح الله غفاری از نهال کاری در ۱۲۰ هزار هکتار اراضی جنگلی خبر داد و تصریح کرد: خوشبختانه با مراقبت اداره کل منابع طبیعی ، بیشتر نهال هایی که در عرصه های جنگلی کاشته می شوند ، زنده می مانند و به بقای خود ادامه می دهند و تنها ۱۰ درصد از نهال ها ممکن است خشک شوند. اما در جاده های بین شهری و مسیر تردد خودروها به دلیل کم توجهی شهرداری ها یا اداره راهداری اکثر این نهال ها به حال خود رها شده و خشک می گردند.

https://lh3.googleusercontent.com/proxy/Eqlbv19fmpWbT7lLuUBt_dhkp37tzOcF42HWnCwX-FP5uNrUCFCreTwLgc_n7m7oHKFkk_EW1EawjdcNfO2vf2FAyxEbQ8mEuV-rvCynGlIr3QiGEfzo4hoR4HhoI-Riski82xEK39cnmsRE68nF4Mr8vJBd3YzsSa1azz3anO-GBeAxrBplN6ryRwSJqxE

نجات نهال های جاده ای با کمک مردم

وی ضمن تشکر از همکاری سمن ها و تشکلهای مردمی در امر نگهداری و آبیاری نهال های کاشته شده ، مردم را اولین مطالبه گران طرح نهال کاری معرفی نمود و افزود: کاشت نهال در ۱۵ کیلومتری جاده ساری به بادله و همچنین جاده گرگان به دلیل همکاری تشکلهای مردمی ، با موفقیت همراه شد و تعداد زیادی از این نهال ها به مرحله رشد رسیدند. اما متاسفانه کاشت نهال در جاده ساری به قائم شهر به علت نداشتن متولی مشخص ، با شکست مواجه شد و بیشتر این درختان خشک شدند.

غفاری ، توجه به گونه درخت و تناسب آن با منطقه را از دیگر اولویتهای طرح درختکاری توصیف نمود و یادآور شد:
گونه هایی مثل انجیلی ، نارون ، اوجا و …. از گونه های پایه کوتاه و سایه انداز هستند که مناسب فضاهای شهری ، حاشیه راه آهن ، پیاده روها ، بلوارها و پارکهای محله ای به شمار می روند.
اما گونه های بلند قامتی مثل بلوط ، سرو و درخت آزاد ، باید در جاده ها و راههای بین شهری یا در عرصه های جنگلی کاشته شوند. چون هم ریشه های عمیق دارند و هم شاخ و برگشان بسیار بلند و گسترده می شود.

اگر مساحت کل جنگل‌های جهان را ۴ میلیارد هکتار در نظر بگیریم ، سرانه ای که از این میزان به مردم جهان می رسد ، ۶ هزار مترمربع است. طبق آخرین آمار اعلام شده ، در کشور ما ۴٫۳ میلیون هکتار جنگل وجود دارد که ۸٫۷ درصد مساحت کشور را تشکیل داده و به هر نفر ۱۷۰۰ متر مربع سرانه جنگل می رسد که کمتر از یک سوم سرانه جهانی است.
در این میان مازندران ، ۵۴ درصد از عرصه‌های جنگلی شمال کشور را در اختیار دارد.
این استان دارای دو اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری در شهرستانهای ساری و نوشهر است که با پسوند نام این شهرها شناخته می شوند.
اگر میزان تولید سالانه نهال در این دو اداره کل ، یک میلیون اصله باشد و فقط ۵۰ درصد این نهال ها مراقبت شوند و به ثمر بنشینند ، می توان تا حدود زیادی آسیب ناشی از تخریب جنگلهای شمال را جبران کرد.
آنچه که مسلم است ، حفاظت ، احیاء و بهره برداری درست از جنگل و منابع طبیعی ، یک ضرورت به شمار می رود و همه باید تلاش کنند تا استعدادهای جنگل شناسایی و مورد استفاده درست قرار بگیرد. انسان ، بدون اکسیژن و تنفس قادر به ادامه حیات نیست و درخت تنها عاملی است که می تواند جلوی خفه شدن کره زمین را بگیرد.