کد خبر: 24882تاریخ انتشار : 11:19:41 - شنبه 17 ژوئن 2023

شهر کنکور زده بی اشتغال

“آموزشگاه آزاد علمی ، صد درصد تضمینی ، با بیشترین آمار قبولی در کنکور سراسری” از خیابانهای قائم شهر که عبور می کنی ، بیشترین تابلوی تبلیغاتی که می بینی مربوط به آموزشگاههای آزاد علمی و کلاسهای کنکوری است. با ژستهای رنگارنگ معلم هایی که تبحرشان تدریس دروس اختصاصی برای قبول شدن در رشته های […]

شهر کنکور زده بی اشتغال

“آموزشگاه آزاد علمی ، صد درصد تضمینی ، با بیشترین آمار قبولی در کنکور سراسری”
از خیابانهای قائم شهر که عبور می کنی ، بیشترین تابلوی تبلیغاتی که می بینی مربوط به آموزشگاههای آزاد علمی و کلاسهای کنکوری است. با ژستهای رنگارنگ معلم هایی که تبحرشان تدریس دروس اختصاصی برای قبول شدن در رشته های فراگیر دانشگاهی است که در راسشان پزشکی قرار دارد.
فرق چندانی هم بین آموزشگاه های دارای مجوز و بدون مجوز نیست. چون نهادهای زیادی هستند که به موازی کاری علاقه مندند و در صدور مجوز برای این آموزشگاه ها از یکدیگر پیشی می گیرند.
از اداره آموزش و پرورش واداره فرهنگ و ارشاد اسلامی گرفته تا اداره کار و سازمان تبلیغات اسلامی و شهرداری و بهزیستی و کتابخانه های عمومی و ….
فرزندان شهرستانی که به شهر کارگری معروف است ، امروز دغدغه ای به جز قبولی در کنکور پزشکی ندارند و پدران و مادرهایشان نیز افتخاری به جز آن نمی شناسند!
منابع غیر رسمی می گویند کلاسهای کنکوری قائم شهر بیشترین گردش نقدینگی را در مازندران دارند و پدر و مادرها بدون حساب چرتکه می اندازند. اما آمار قبولی ها همچنان رضایت بخش نیست.
دانش آموزان قائم شهری سالهاست که موفق به کسب رتبه های تک رقمی در کنکور نمی شوند و دورقمی ها هم تعدادشان به انگشتان دو دست نمی رسد.
این وسط شهریه های نجومی آموزشگاهها و کلاسهای خصوصی کنکور است که از جیب مبارک خانواده ها می رود و کک هیچ مدیری هم نمی گزد! این واقعیت تلخ وقتی تلخ تر می شود که اقتصاد نصفه و نیمه شهر را دست فروشان این شهر می گردانند و خیل عظیم فارغ التحصیلان کنکور هیچ سهمی در چرخه تولید و رشد اقتصادی منطقه ندارند! حالا اگر به این مقوله استقرار دانشگاه آزاد اسلامی ، دانشگاه پیام نور ، دانشگاه جامع علمی و کاربردی ، موسسه صالحان و سایر موسسات در شهرستان را هم بیفزاییم ، پرونده تولید دانشجوی بی مصرف در قائم شهر بسیار قطورتر
از این حرفها می شود !
اما به سراغ مدیر اداره آموزش و پرورش که می رویم ، نظر دیگری دارد و قائم شهر را جزو چهار شهر برتر مازندران در قبولی کنکور سراسری می داند!
مهارت آموزی راه میانبر اشتغال
جعفر عمو زاده تعداد آموزشگاههای آزاد دارای مجوز در قائم شهر را ۱۸۰ واحد و بدون مجوزها را ۱۶ واحد اعلام می کند.
شهری که دانش آموزانش به ۵۵ هزار نفر هم نمی رسد!
او عقیده دارد موسس یک آموزشگاه علمی باید آموزشی بوده و مدرک دانشگاهی داشته باشد. چیزی که متاسفانه در قانون دیده نشده است!
عمو زاده تاثیر ۴۰ درصدی معدل در تراز و رتبه بندی کنکور سراسری را موجب کم رنگ شدن نقش آموزشگاهها و آموزش تستهای کنکوری می داند و می گوید: آموزشگاههای آزاد علمی باید به سمت آموزش تشریحی و تولید محتوا پیش بروند.
به نظر من آموزش فوق برنامه دانش آموزان باید در مدارس انجام شود تا اوقات منزل صرف بازنگری و تمرین دروس شود.
در حالیکه دانش آموزان ما بعد از مدرسه تا پاسی از شب درگیر آموزشگاهها و کلاسهای خصوصی هستند و فرصت یادگیری و مرور ندارند! همه این عوامل موجب کاهش کیفی آموزش و پایین آمدن آمار قبولی دانش آموزان در کنکور سراسری می شود.
بماند که قبول شده ها هم از وضعیت خوبی در زمینه اشتغال برخوردار نیستند!
مدیر آموزش و پرورش قائم شهر تقویت و توسعه هنرستانها را یکی از مهمترین برنامه های آموزش و پرورش و عامل ایجاد توسعه پایدار می داند ومی گوید: دانش آموزانی که به سراغ مهارت آموزی می روند راه میانبر اشتغال را پیدا می کنند و خوشبختانه خانواده ها امروز به این باور رسیده اند.
او همچنین از اجرای طرحی به نام شرکای مهارتی خبر می دهد.
طرحی که در آن صاحبان صنایع و خدمات ، آموزشهای مرتبط با فعالیتهای خود را ، به صورت عملی و کاربردی به دانش آموزان انتقال می دهند. این کارگاهها از امکانات و تجهیزات کافی برای آموزش برخوردارند و بخشی زیادی از آموزش عملی در هنرستانها را به عهده می گیرند. در حال حاضر ۲۷ هنرستان دولتی و غیر دولتی در قائم شهر دایر است که بیش از ۷۲ رشته مهارت آموزی در آنها تدریس می شود.
۲۷ هنرستان در مقابل ۱۸۰ آموزشگاه علمی آزاد!
عمو زاده ادعا می کند که تراز هنرستانهای قائم شهر به لحاظ کمی و کیفی در استان بسیار بالاست و در حال حاضر بیش از ۵۰ درصد از دانش آموزان قائم شهری در هنرستانها تحصیل می کنند.
او همچنین می گوید: مقرر شده که تمام کارهای تاسیساتی مدارس قائم شهر توسط تیم تخصصی هنرستانهای ما انجام شود.
ما از تمامی ادارات ، موسسات و واحدهای صنعتی می خواهیم تا نیروهای فنی خود را از هنرستانها تامین کنند.
مدیر اداره اموزش فنی و حرفه ای قائم شهر سمت دیگر این ماجراست که با او دیدار می کنیم.
قائم شهر ، شهر دانشگاهها
سید بهنام مهردل می گوید: حدود ۳۱ رشته دکترا ، ۸۴ رشته کارشناسی ارشد و بیش از صد رشته کارشناسی و کاردانی در دانشگاه آزاد قائم شهر تدریس می شود. شاید بتوان گفت بیشترین فضای آموزشی مازندران در قائم شهر متمرکز است و سطح آموزشی ان نیز حرفهای زیادی برای گفتن دارد. اما اینکه نقش آموزش این مراکز در اشتغال چقدر است ، سوالی است که هنوز به آن پاسخ داده نشده.
او ادامه می دهد: تعداد بازنشستگان تامین اجتماعی قائم شهر با بازنشستگان ۶ استان برابری می کند اما نرخ بیکاری در این شهرستان از شهرهای دیگر بسیار بالاتر است!
متاسفانه تصمیمات اشتغال قائم شهر بر اساس آمایش سرزمینی انجام نشده و دانشگاه همچنان به روش غلط گذشته خود ادامه می دهد و توجهی به نیازسازی و نیازسنجی در منطقه نمی کند.
به طور مثال ما در زمینه نساجی بهترین اعضای هیئت علمی را داریم. اما این اعضا چه نقشی در احیا و رونق صنعت نساجی در قائم شهر داشته اند؟! به نظر بنده دانشگاهها امروز به یک سرگرمی تبدیل شده اند و فقط مدرک گرایی را ترویج می کنند.
متاسفانه این بیماری به برخی از رشته های فنی و حرفه ای هم سرایت کرده است.
امروز بیشتر دانشگاههای دنیا اشتغال محور هستند و بیشتر از ۲۲ هزار رشته شغلی معرفی کرده اند. در حالیکه با ۱۳۰ رشته دانشگاهی دانشگاههای قائم شهر فقط می توان ۷۰۰ شغل تعریف کرد. مهردل در ادامه تاکید می کند: در هیچ جای دنیا برای ایجاد اشتغال وام بانکی نمی دهند. ولی برای توسعه آن وام می دهند.
ورافتادن نظام استاد شاگردی
کدام یک از پدرها و پدربزرگهای ما برای اشتغال وام می گرفتند؟!
در گذشته نظام استاد شاگردی حاکم بود و ایجاد کسب و کار مرحله به مرحله پیش می رفت. متاسفانه ما امروز در بسیاری از رشته های فنی و حرفه ای با کمبود نیرو مواجه هستیم.
رشته هایی که با چند ماه آموزش و سرمایه گذاری اندک می توانند کسب و کار پر رونقی راه بیندازند.
مثل نصاب دوربینهای مدار بسته ، تعمیرکار ساختمان و تاسیسات ، نصب پکیج و کولر ، سرویس کار آسانسور، مکانیک خودرو ، برق کاری و …
اگر به جای سرمایه گذاری بیهوده در کلاسهای کنکور و دانشگاهها ، خانواده ها در این رشته ها سرمایه گذاری کنند بسیار سریعتر به اشتغال می رسند. نقش پدر و مادرها در این مسیر بسیار مهم است اما متاسفانه از آگاهی لازم برخوردار نیستند.
جوانانی که این پتانسیل را دارند تا دنیا را تغییر بدهند چرا باید در مسیر غلط آموزشی قرار بگیرند؟!
به روز نبودن کارگاههای آموشی
مدیر فنی و حرفه ای قائم شهر تعداد کارگاههای آموزشی فنی و حرفه ای را ۱۴ کارگاه اعلام می کند و می گوید: بزرگترین چالش کارگاههای آموزشی فنی و حرفه ای به روز نبودن آنهاست و هیچ دولتی توانایی انجام اینکار را ندارد!
در کشور ما حدود ۶۰۰ مرکز آموشی فنی و حرفه ای وجود دارد و بیش از ۱۳ هزار مرکز آموزشی غیر دولتی وجود دارد.
این در حالیست که در کشور صنعتی مثل کره جنوبی فقط ۶۰ مرکز آموشی فنی و حرفه ای وجود دارد و کشوری با جمعیت چین ۷۰۰ مرکز آموزشی دارد! در این کشورها شرکتهای خصوصی مثل سامسونگ و ال جی با آخرین امکانات و تجهیزات به روز شده به دانش آموزان آموزش می دهند و دولتها کنار ایستاده اند.
آمار بیکاری در این کشورها هم زیر سه درصد است!
در کشور ما حتی در حوزه بازآموزی کارگران که تاکید مقام معظم رهبری است نقص وجود دارد. کارخانه های ما هنوز به این درک نرسیده اند که نبود کارگر ماهر تولید را با چالش مواجه می کند.
سرعت تغییر تکنولوزی در دنیا به ۱۳ دقیقه رسیده است!
یعنی هر ۱۳ دقیقه یک نوآوری جدید!
کدام کارگاه دولتی می تواند با این سرعت تجهیزات خود را به روز رسانی کنند. سازمان فنی و حرفه ای باید در این زمینه نقش نظارتی و حاکمیتی داشته باشد نه نقش اجرایی!
افزایش نارضایتی از کار و افسردگی شغلی
شهرستان قائم شهر در کوتاه مدت نیاز به نیروهای ماهر دارد و ما در بسیاری از رشته های فنی مثل تراشکاری ، جوشکاری و رشته های صنایع ساختمان نیروی کار نداریم.
ما در پنج سال آینده گچ کار و بنا نخواهیم داشت و حتی در جذب کارگر ساده نیز با مشکل مواجه خواهیم شد.
خانواده های ما به سمت تک فرزندی پیش رفته اند و همه این تک فرزندها خودشان را پزشک می بینند. در نتیجه نارضایتی از کار و افسردگی شغلی در سالهای آینده بیداد خواهد کرد!
مدیر یکی از آموزشگاههای آزاد فنی و حرفه ای قائم شهر نیز در همین رابطه به ما می گوید: هدف ما فراهم کردن بسترهای لازم برای آموش نیروهای استاد کار در شهرستان است تا در دهه های آینده با کمبود نیروی استاد کار مواجه نشویم.
مقرون به صرفه نبودن کارگاههای آموزشی فنی
غلام رضا میرزایی ، کاهش رشد جمعیت و پیش رفتن جامعه به سمت سالمندی را عامل ایجاد بحران در جذب نیروهای کار در سالهای آینده می داند و می گوید: تلاش ما اینست که جوانان این شهر را دو منظوره بار بیاوریم. یعنی علاوه بر تحصیلات آکادمیک و دانشگاهی ، بتوانند مهارتهای فنی را هم بیاموزند تا در آینده با کمبود نیروهای فنی مواجه نشویم.
ما در فنی و حرفه ای قائم شهر رشته هایی را تعریف کردیم که به علت سرمایه بر بودن ، قبلا وجود نداشتند.
آموزش تکنسین آسانسور ، تعمیرکار تاسیسات ساختمانی از قبیل پکیج ، دوربین مدار بسته ، سیستم های سرمایشی و گرمایشی و … نیاز به تجهیزات مدرن و پیشرفته ای دارد که سرمایه گذاری بالایی را می طلبد. این میزان سرمایه گذاری به نسبت شهریه های دریافتی توجیه اقتصادی ندارد. به همین دلیل متقاضیان راه اندازی آموزشگاه های آزاد فنی و حرفه ای کم هستند و آنهایی هم که شروع به کار می کنند به دلیل نداشتن پشتوانه مالی بعد از مدت کوتاهی آموزشگاه های خود را می بندند! ما از ظرفیتهای دلی شهرستان استفاده کردیم و توانستیم کارگاههای متنوعی در زمینه رشته های پرطرفدار راه اندازی کنیم. رشته هایی که همین الان هم با کمبود نیرو مواجه است.
ما روز اول با آموزش سه رشته فنی کارمان را شروع کردیم و امروز به ۴۰ رشته رسانده ایم. در سال گذشته نیز با آموزش بیش از هزار نفر ، بیشترین آمار آموزش رشته های فنی و حرفه ای در مازندران را داشته ایم. مهارت آموزان ما هر چقدر هم که دوره های تخصصی آموزش را در مراکز فنی و حرفه ای ببینند ، باز برای ورود جدی به بازار کار نیازمند یک دوره مهارت آموزی در بازار واقعی کارهستند.
میرزایی ادامه می دهد: رشته های آموزشی کار و دانش دائما در حال تحولند. نسلهای جدیدی از دستگاههای مختلف تراشکاری ، برق کاری و دستگاههای الکترنیکی به بازار آمده که آموزش آنها نیازمند ارجاع مهارت آموزان به بخش خصوصی است. با این روش مهارت آموز بدون کمترین سرمایه گذاری آموزش می بیند و بخش خصوصی هم می تواند نیروهای مورد نیاز خود را از میان آنها انتخاب نماید.
مثل برخی از کارگاههای تعمیر خودرو که امروز با حضور اساتید مجرب و با به کارگیری آخرین تکنولوژی روز دنیا در قائم شهر فعالیت می کنند.
بازار کار جلوتر از برنامه های دولت
او بازار کار را بسیار جلوتر از برنامه های دولت می داند و می گوید: کارگاههای آموزشی هیچ گاه نمی توانند برای تهیه دستگاههای مورد نیازشان روی بودجه های دولتی حساب کنند.
اما ارتباط کارگاهها با مراکز خصوصی که تجهیزات به روز دارند می تواند تا حدود زیادی این نیاز را مرتفع کند.
این مدیر آموزشگاه آزاد فنی و حرفه ای ، اشتغال محور بودن را مهمترین رویکرد کارگاه خود توصیف می کند و می گوید:
ما از مهارت آموزان بعد از گذراندن دوره مهارت آموزی به مدت یک سال پشتیبانی می کنیم و به آنها در حوزه های مختلف مالیاتی ، بازاریابی ، قانون کار ، اخذ پروانه کسب و …مشاوره رایگان می دهیم تا از آسیبهای احتمالی ورود به بازار کسب و کار مصون بمانند.
بحران جدی نبود استادکار
ما از مسوولین آموزش و پرورش شهرستان و استان انتظار داریم که اگر به دانش آموزانی رشته های کار و دانش به عنوان نیاز جامعه در سالهای آینده نگاه می کنند ، بستر لازم برای پرورش آنها را نیز فراهم کنند و حداقل ها را در اختیارشان بگذارند. در غیر اینصورت در چند سال آینده ما با بحران جدی نبود استادکار مواجه خواهیم شد.
در حال حاضر رشته های کار و دانش با کمترین امکانات و حداقل دستمزد در کارگاهها آموزش داده می شود.
در حالیکه هزینه های آموزشگاه به همراه دستمزد مربیان ، بیمه آنها و سایر هزینه های جاری کارگاه بسیار بالاتر از شهریه های دریافتی است.
به نظر بنده دانش آموزان کار و دانش باید از میان شاگرد زرنگها انتخاب شوند در حالیکه برعکس است و با قوانین موجود آموزشی معدل بالاها به سمت رشته های پزشکی می روند و معدل پایین ها را به طرف فنی و حرفه ای و رشته های کار و دانش هل می دهند!
با مباحثی که در این سه گفتگو مطرح شد بیشتر به قدرت مافیای کنکور پی می بریم و اینکه گردش مالی این جریان تا چه اندازه سرشاخه های آموزشی را در کشور مدیریت می کند!
در چنین شرایطی اگر دولت از پس مافیای کنکور برنمی آید ، انتظار می رود حداقل در بخش فرهنگ سازی و آموزش خانواده ها و دانش آموزان سرمایه گذاری کند. صدور مجوزهای بی حساب برای مراکز آموزشی دولتی وغیر دولتی از یک طرف و فراهم نبودن بسترهای لازم برای آموزش و ترویج رشته های اشتغال محور ، راه را برای جولان دادن کلاسهای کنکوری باز گذاشته است و دانش آموزانی که از تحصیل علم تنها به تست زدن و ضریب درسهایشان فکر می کنند ، در آینده نیز نمی توانند مسائل زندگی شان را به طور تشریحی حل کنند!
شهرستان کوچک اما پر جمعیتی مانند قائم شهر که سالهاست از ورشکستگی اقتصادی و صنعتی رنج می برد و به مرکز ثقل دست فروشان شهرهای مجاور تبدیل شده ، نخبگان بیشماری در دل خود پرورانده که متاسفانه به دلیل نبود فرصتهای شغلی یا راه پایتخت را در پیش گرفته اند و یا به دیار غربت رفته اند.
از دولت و مدیران فرهنگی و آموزشی انتظار می رود با تقویت و توسعه آموزشگاههای فنی و حرفه ای و ترغیب دانش آموزان به جایگزینی رشته های کار و دانش ، از هجوم خانواده ها به آموزشگاههای آزاد علمی جلوگیری کنند. راه ایجاد اشتغال ، تاسیس این آموزشگاهها و به خدمت گرفتن اعضای خانواده و اقوام و دوستان در دفاتر آنها نیست. راه ایجاد اشتغال از دل تولید و ارائه خدمات عمومی می گذرد که برای طی کردن آن کافیست که نیازهای منطقه شناسایی و مسیر میانبر برآورده شدنشان مشخص شود.
قائم شهر – مهتاب مظفری سوادکوهی