تداوم مرگ تنها پستاندار دریای کاسپین

سواحل آرام مازندران این روزها شاهد صحنه‌های دلخراشی از مرگ یکی از ارزشمندترین موجودات دریای خزر است. در تازه‌ترین این رخدادها لاشه یک قلاده فوک خزری، این پستاندار در خطر انقراض در ساحل جویبار توسط ماموران یگان حفاظت محیط زیست و همیاران طبیعت کشف شد. این حادثه تلخ آمار تلفات ثبت شده فوک‌های خزری در سواحل استان از ابتدای سال جاری را به ۲۱ قلاده رساند.

روح‌الله اسماعیلی معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط زیست مازندران در این ارتباط در گفت‌وگو با خبرنگاران با تشریح جزئیات این خبر، اظهار کرد: متأسفانه لاشه کشف شده در وضعیت فساد پیشرفته قرار داشت و امکان کالبدگشایی و نمونه‌برداری علمی وجود نداشت.

وی افزود: با رعایت کامل پروتکل‌های بهداشتی، عملیات دفن بهداشتی لاشه برای جلوگیری از هرگونه آلودگی محیطی انجام شده است. این اتفاق بار دیگر نگرانی‌ها را در مورد سلامت جمعیت فوک‌های خزری در دریای خزر افزایش داده است. این گونه منحصر به فرد که تنها پستاندار دریای خزر محسوب می‌شود، در فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) در دسته گونه‌های در خطر انقراض قرار دارد. مشاهده لاشه‌های متعدد از این پستاندار ارزشمند، زنگ خطری جدی برای اکوسیستم حساس دریای خزر به شمار می‌رود.

معاون محیط زیست مازندران با تاکید بر تداوم پایش‌های ساحلی در سراسر استان، از شهروندان و صیادان درخواست کرد: در صورت مشاهده هرگونه لاشه فوک یا موارد مشابه، بلافاصله مراتب را از طریق سامانه ۱۵۴۰ اطلاع‌رسانی کنند؛ این همکاری مردمی نقشی حیاتی در تشخیص زودهنگام علت تلفات و انجام اقدامات لازم برای حفظ این گونه ارزشمند ایفا می‌کند.

این مقام مسوول تصریح کرد: حفظ بقای فوک خزری و پایش سلامت جمعیت آن، از اولویت‌های اصلی سازمان حفاظت محیط زیست در حوضه دریای خزر است اما این تلاش‌ها نیازمند توجه و همکاری همگانی است تا شاید بتوان از تکرار این تلخ‌کامی‌ها بر سواحل زیبای خزر جلوگیری کرد و میراثی ارزشمند را برای نسل‌های آینده به یادگار گذاشت.

به گزارش ایرنا، فوک‌ خزری تنها پستاندار بزرگترین دریاچه جهان و یکی از معروف‌ترین موجودات دریای کاسپین است که مدت‌هاست حال خوشی ندارد. طی سال‌های اخیر مشاهده لاشه‌های این گونه متفاوت آبزی در سواحل جنوبی دریای کاسپین این نگرانی را در بین دوستداران محیط زیست به وجود آورده که خطر انقراض نسل فوک‌های خزری بیش از هر زمان دیگری این جاندار دریایی را تهدید می‌کند.

بر اساس اعلام اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت، فوک خزری در فهرست جانوران آسیب‌پذیر قرار داشته و نیاز شدید به حفاظت دارد. اما این حفاظت فقط مختص ایران نیست و باید کشورهای روسیه، ترکمنستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان نیز به عنوان همسایگان خزر در این زمینه مشارکت کنند.

در خزر، کوچک‌ترین گونه فوک‌های واقعی، یعنی فوک‌های بدون گوش است و فقط در این دریاچه یافت می‌شود امادر ماه های اخیر ۲۱ لاشه‌ ثبت شده از این گونه خاص آبزی در سواحل مازندران کشف شده است.

همچنین سازمان محیط زیست اعلام کرد از ابتدای فروردین تا اوایل مهرماه سال گذشته، لاشه ۶۰ قلاده فوک خزری در نوار ساحلی شمال کشف شد که حدود ۷۰ درصد این تلفات در سواحل استان مازندران، ۲۳ تا ۲۴ درصد در گیلان و یک تا دو درصد در سواحل استان گلستان مشاهده شده است.

ویژگی مهم لاشه‌های مشاهده شده این است که تقریباً تمامی آن‌ها در شرایطی به سواحل ایران رسیده‌اند که دست کم یکی ۲ هفته از مرگشان گذشته بود، موضوعی که نشان می‌دهد مرگ این جانوران در آب‌های تحت حاکمیت ایران رخ نداده و احتمالاً در مناطق شمالی دریای خزر اتفاق افتاده است و سپس لاشه‌ها بر اثر جریان‌های آبی به سواحل ما منتقل شده‌اند.

مشاهدات نشان می‌دهد این جانوران در تورهای صیادی گرفتار نشده یا با قایق و اجسام سخت برخورد نکردند و نشانه‌ای از تلف شدن بر اثر دخالت انسانی دیده نمی‌شود و کاهش منابع غذایی، حضور گونه‌های مهاجم کیلکا کاهیان، آلودگی دریا، تغییرات دمایی و کاهش ورودی رودخانه ها، شرایط زیستگاه فوک خزری را به مرزهای ب نگران کننده‌ای رسانده است.